Iyo urebye uyu mugore ufite amaso apfutse, ushobora kwibaza uti: Kuki ubutabera bwashushanyijwe nk’umuntu utabona? Igisubizo kirimo isomo rikomeye cyane ku muntu wese ushobora kwisanga imbere y’urukiko. Amaso apfutse agaragaza ko ubutabera butagomba kureba uwo uri we, ahubwo bukareba ibimenyetso n’amategeko. Mu rukiko, kuvuga ngo “ sinabikoze ” ubwabyo ntibihagije. Ku rundi ruhande, no kuvuga ngo “narabibonye” ntibihita bivuga ko umuntu ahamwa n’icyaha. Icy’ingenzi ni uko urukiko rusuzuma ibimenyetso byemewe n’amategeko, ubuhamya n’ibindi bimenyetso bifatika mbere yo gufata icyemezo. Ni yo

Iyo urebye uyu mugore ufite amaso apfutse, ushobora kwibaza uti: Kuki ubutabera bwashushanyijwe nk’umuntu utabona? Igisubizo kirimo isomo rikomeye cyane ku muntu wese ushobora kwisanga imbere y’urukiko. Amaso apfutse agaragaza ko ubutabera butagomba kureba uwo uri we, ahubwo bukareba ibimenyetso n’amategeko. Mu rukiko, kuvuga ngo “sinabikoze” ubwabyo ntibihagije. Ku rundi ruhande, no kuvuga ngo “narabibonye” ntibihita bivuga ko umuntu ahamwa n’icyaha. Icy’ingenzi ni uko urukiko rusuzuma ibimenyetso byemewe n’amategeko, ubuhamya n’ibindi bimenyetso bifatika mbere yo gufata icyemezo. Ni yo mpamvu uriya mugore atabona.Ntabwo abona niba uri imbere ye ari umukire cyangwa umukene.Ntabwo abona niba ari umuntu uzwi cyangwa utazwi.Ntabwo abona niba abantu benshi bamuvugaho cyangwa bamushyigikiye. Amaso ye apfutse aravuga ati: “Mpa ibimenyetso, ntabwo mpitamo umuntu.” Ariko hari ikindi kintu gikomeye: iyo ibimenyetso bidahagije, umuntu uregwa icyaha ntabwo akwiye gufatwa nk’uwagihamijwe. Mu manza nshinjabyaha, ihame ry’uko umuntu afatwa nk’umwere kugeza igihe icyaha cye gihamijwe ni ingenzi. Bityo, ushobora kuba wumva umuntu yarenganye, ariko amarangamutima yawe ntabwo ari yo afata umwanzuro w’urukiko. Ushobora no kubona umuntu abeshyerwa, ariko igikwiye gukorwa ni ukugaragaza ukuri binyuze mu nzira zemewe n’amategeko. Uyu mugore rero ntabwo aba “impumyi” kubera ko atazi ukuri. Ahubwo aba afite amaso apfutse kugira ngo atareba umuntu—arebe ukuri kugaragazwa n’ibimenyetso. Kandi aha ni ho ubutabera butangira: ntabwo ari uwo abantu benshi bashinja, cyangwa uwo abantu benshi bashyigikira… ahubwo ni ibyo amategeko n’ibimenyetso bigaragaza. UMWANDITSI :MUNYERAGWE Josue 

A little more informed. A little more connected.