Umwijima ni kimwe mu ngingo z'ingenzi mu mubiri w'umuntu, ufite inshingano zo gukuraho uburozi mu maraso, gutunganya ibiryo, no gukora poroteyine z'ingenzi. Iyo umwijima wangiritse, ubuzima bw'umuntu bushobora guhungabana bikomeye. Indwara z'umwijima ziracyafatwa nk'imwe mu mpamvu zikomeye z'urupfu ku isi. Zimwe mu mpamvu Zitera Indwara y'Umwijima harimo Kunywa inzoga cyane mu gihe kirekire ni imwe mu mpamvu zikomeye zitera indwara z'umwijima. Bishobora gutera umwijima kubyimba (hepatitis), no gukomeretsa umwijima burundu (cirrhosis). Impamvu zikunze kwitwa impamvu nyamukuru z'indwara z'umw

Umwijima ni kimwe mu ngingo z'ingenzi mu mubiri w'umuntu, ufite inshingano zo gukuraho uburozi mu maraso, gutunganya ibiryo, no gukora poroteyine z'ingenzi. Iyo umwijima wangiritse, ubuzima bw'umuntu bushobora guhungabana bikomeye. Indwara z'umwijima ziracyafatwa nk'imwe mu mpamvu zikomeye z'urupfu ku isi. Zimwe mu mpamvu Zitera Indwara y'Umwijima harimo Kunywa inzoga cyane mu gihe kirekire ni imwe mu mpamvu zikomeye zitera indwara z'umwijima. Bishobora gutera umwijima kubyimba (hepatitis), no gukomeretsa umwijima burundu (cirrhosis). Impamvu zikunze kwitwa impamvu nyamukuru z'indwara z'umwijima ziracyari hepatite B na C, kimwe n'indwara y'umwijima ituruka ku bwiyongere bw'amavuta, byitwa MASLD (yahoze yitwa NAFLD). Indwara y'umwijima kandi ikungahaye ku mavuta iterwa n'uburemere bw'umubiri bukabije, indwara ya diyabete yo mu bwoko bwa kabiri, cyangwa ubwiyongere bw'amavuta y'agaciro gake mu maraso (cholesterol/triglycerides). Bimwe mu bindi biterwa n'indwara zimwe na zimwe nka za genetike, imiti runaka ifite ingaruka ku mwijima, ndetse n'indwara zo mu bwoko bwa metabolic syndrome. Bimwe mu bimenyetso by'Indwara y'Umwijima Mu bihe byinshi, indwara z'umwijima ntizigaragaza ibimenyetso mu ntangiriro. Ariko iyo zikomeye, ibimenyetso bikunze kugaragara ni: Kunanirwa n'umunaniro udasanzwe Kubura ubushake bwo kurya cyangwa gutakaza ibiro Ububabare mu gice cyo hejuru cy'iburyo cy'inda Uruhu n'amaso bihinduka umuhondo (jaundice) Kubyimba mu nda (ascites) Kubyimba amaguru ,gukomereka byoroshye Uruhu rukanyaraye, Kwibagirwa cyangwa guhindagurika mu mutwe. Kwirinda indwara z'umwijima birashoboka mu buryo bukurikira: Kunywa inzoga nke cyangwa kutazinywa na busa Kurya indyo yuzuye, ikungahaye ku mboga n'imbuto, ibinyampeke bitunganijwe neza, n'amavuta meza Gukora imyitozo ngororamubiri buri munsi Kugenzura uburemere bw'umubiri kugira ngo bugume ku rugero rwiza Gukingira Hepatite B, hamwe no kwirinda ibintu bishobora gutuma umuntu yandura hepatite C Kwirinda gukoresha imiti idatanzwe na muganga cyangwa gukoresha imiti mu buryo butemewe Gupimisha buri gihe umwijima, cyane cyane ku bafite ibyago byo kurwara (nka ba diyabete cyangwa abafite uburemere bukabije). Indwara z'umwijima ziracyari intandaro y'ibibazo by'ubuzima ku isi, kandi akenshi ntizigaragaza ibimenyetso mbere y'uko zikomera. Ni yo mpamvu kwirinda impamvu zizitera, no gupima kenshi umwijima, ari ingenzi cyane mu kurinda ubuzima bw'umuntu. Umwanditsi: Marie Florence NDAYISHIMIYE

A little more informed. A little more connected.